Od 21 lutego 2022 r. przewozy kabotażowe w Unii Europejskiej wykonuje się na zasadach zmienionych rozporządzeniem (UE) 2020/1055, częścią Pakietu Mobilności. Przewóz kabotażowy jest w świetle prawa unijnego przewozem krajowym, wykonywanym w innym państwie członkowskim, a umowa przewozu podlega w takim przypadku prawu tego państwa.
Ma to znaczenie dla zakresu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCP). Przedstawiamy zasady obowiązujące według stanu na dzień 16 września 2026 r.: limity kabotażu, różnice w odpowiedzialności przewoźnika, wymogi niemieckie oraz zapisy polisy, które warto sprawdzić.
Czym jest przewóz kabotażowy
Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 w art. 2 pkt 6 definiuje przewóz kabotażowy jako krajowy zarobkowy przewóz wykonywany tymczasowo w przyjmującym państwie członkowskim. Uprawniony do niego jest przewoźnik z licencją wspólnotową, a przy kierowcy z państwa trzeciego – także ze świadectwem kierowcy (art. 8 ust. 1).
Limity kabotażu po zmianach z Pakietu Mobilności
| Zasada | Treść | Podstawa |
|---|---|---|
| warunek rozpoczęcia | kabotaż można rozpocząć wyłącznie po całkowitym rozładunku towaru dostarczonego w ramach wcześniejszego transportu międzynarodowego do tego kraju. | art. 8 ust. 2 |
| liczba przewozów | maksymalnie 3 przewozy kabotażowe na terenie jednego kraju | art. 8 ust. 2 |
| czas | ostatni rozładunek w ramach kabotażu w ciągu siedmiu dni od ostatniego rozładunku w ramach przewozu międzynarodowego | art. 8 ust. 2 |
| kabotaż w innym państwie | w tym samym siedmiodniowym okresie – jeden przewóz na państwo, w ciągu trzech dni od wjazdu bez ładunku | art. 8 ust. 2 akapit drugi |
| okres karencji | Po zakończeniu serii operacji kabotażowych w danym kraju, obowiązuje czterodniowy okres karencji w trakcie, którego nie można ponownie wykonywać kabotażu na tym samym terytorium. | art. 8 ust. 2a |
Zgodnie z wyjaśnieniami służb Komisji Europejskiej dotyczącymi zasad kabotażu obowiązujących od 21 lutego 2022 r. okresy liczy się w dniach kalendarzowych. Siedmiodniowy okres biegnie od godz. 0.00 dnia następującego po wykonaniu przewozu międzynarodowego – jeżeli wykonano go w poniedziałek, kabotaż musi zakończyć się z końcem następnego poniedziałku.
Podczas kontroli przewoźnik musi przedstawić wyraźny dowód poprzedniego przewozu międzynarodowego i każdego przewozu kabotażowego (art. 8 ust. 3 i 4a).
Dlaczego ubezpieczyciel rozróżnia kabotaż od przewozu międzynarodowego
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) w art. 1 ust. 1 ma zastosowanie do umów przewozu, w których miejsce przyjęcia towaru i miejsce przewidziane do jego wydania znajdują się w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną konwencji. W przewozie kabotażowym oba te miejsca leżą w jednym państwie.
Artykuł 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1072/2009 stanowi, że przewozy kabotażowe podlegają przepisom przyjmującego państwa członkowskiego w zakresie zasad dotyczących umowy przewozu. Odpowiedzialność za towar ocenia się więc według prawa tego państwa. Polisa obejmująca odpowiedzialność przewoźnika w przewozie międzynarodowym na podstawie CMR nie musi obejmować kabotażu – rozstrzygają o tym warunki konkretnej umowy ubezpieczenia.
Odpowiedzialność przewoźnika według konwencji CMR
Zgodnie z art. 17 ust. 1 konwencji przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, powstałe między przyjęciem towaru a jego wydaniem, a także za opóźnienie dostawy. Według Protokołu z 1978 r., obowiązującego Polskę od 21 lutego 2011 r., odszkodowanie nie może przekraczać 8,33 jednostki rozrachunkowej (specjalnego prawa ciągnienia MFW, SDR) za 1 kilogram brakującej wagi brutto.
Limit nie zawsze chroni przewoźnika. Artykuł 29 konwencji stanowi, że przewoźnik nie może powoływać się na postanowienia rozdziału o odpowiedzialności przewoźnika wyłączające lub ograniczające jego odpowiedzialność ani przerzucające ciężar dowodu, jeżeli szkoda powstała z jego winy umyślnej albo z rażącego niedbalstwa, które według prawa sądu rozpatrującego sprawę uważa się za równoznaczne z winą umyślną.
Niemcy – obowiązkowe ubezpieczenie także przy kabotażu
Paragraf 7a niemieckiej ustawy o przewozie drogowym rzeczy (GüKG) nakłada na przedsiębiorcę obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności za szkody w towarze i szkody z opóźnienia według niemieckiego kodeksu handlowego (HGB) przy przewozach, w których miejsce załadunku i rozładunku leży w Niemczech. Niemiecki Federalny Urząd Logistyki i Mobilności (BALM) wyjaśnia, że obowiązek dotyczy także przedsiębiorców z UE i EOG wykonujących w Niemczech przewozy kabotażowe pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej, łącznie z przyczepą, powyżej 3,5 tony.
- Minimalna suma ubezpieczenia wynosi 600 000 EUR na jedno zdarzenie oraz 1 200 000 EUR na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia;
- Kierowca musi mieć przy sobie dowód ubezpieczenia przez cały przewóz i okazać go na żądanie kontrolującego. Przy pojazdach najmowanych dowód wystawia się na przewoźnika (najemcę).
Klauzule rozszerzające ochronę – co sprawdzić w polisie
Zakres ochrony wynika z warunków ubezpieczenia i klauzul dodatkowych. Poniżej zestawiamy wybrane sytuacje, których dotyczą klauzule z oferty działu ubezpieczeń ZMPD.
| Sytuacja | Dlaczego wymaga uwagi | Co sprawdzić w polisie |
|---|---|---|
| przewóz kabotażowy | umowa przewozu podlega prawu państwa przyjmującego, a nie konwencji CMR | czy kabotaż jest objęty ochroną i w których państwach; w Niemczech – czy polisa spełnia wymogi § 7a GüKG |
| rażące niedbalstwo | art. 29 CMR wyłącza ograniczenie odpowiedzialności przy winie umyślnej i niedbalstwie uznanym za równoznaczne z nią | czy polisa zawiera klauzulę rażącego niedbalstwa |
| rabunek, rozbój, kradzież | ryzyko zależy od towaru i miejsca postoju | czy ochrona obejmuje towary wrażliwe, np. AGD i elektronikę |
| postój poza parkingiem strzeżonym | warunki postoju bywają określone w polisie | czy polisa obejmuje parkowanie poza parkingami strzeżonymi |
| opóźnienie dostawy | art. 17 ust. 1 CMR obejmuje odpowiedzialność za opóźnienie | czy szkody z opóźnienia są objęte ochroną |
| załadunek i rozładunek | art. 17 ust. 4 lit. c CMR zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za szkody wynikłe z tych czynności, gdy wykonuje je nadawca lub odbiorca | czy polisa obejmuje szkody powstałe przy załadunku lub rozładunku wykonywanym przez przewoźnika |
Warto też sprawdzić sumę gwarancyjną, udział własny oraz towary wyłączone z ochrony.
Dział ubezpieczeń ZMPD oferuje ubezpieczenia OCP i OCS w przewozach krajowych i międzynarodowych oraz ubezpieczenie kabotażu w całej Unii Europejskiej, w tym na terenie Niemiec. Zakres ochrony i klauzule warto dobrać do rodzaju wykonywanych przewozów i przewożonych towarów. Szczegóły oferty i formularz zapytania znajdują się na stronie ubezpieczenie OCP i kabotaż. Dział ubezpieczeń: +48 22 536 18 84, ubezpieczenia@zmpd.pl.
