Europejska usługa opłaty elektronicznej (EETS) – w których państwach można rozliczać opłaty jednym urządzeniem

Od 19 października 2021 r. stosowane są przepisy dyrektywy (UE) 2019/520 dotyczącej interoperacyjności systemów elektronicznego poboru opłat drogowych. Dyrektywa zastąpiła dyrektywę 2004/52/WE i określa zasady funkcjonowania europejskiej usługi opłaty elektronicznej (EETS). Dzięki EETS przewoźnik może rozliczać opłaty drogowe w wielu systemach na podstawie jednej umowy z jednym dostawcą i – w razie potrzeby – za pomocą jednego urządzenia pokładowego.

Nie oznacza to jednak, że każde urządzenie EETS obsługuje wszystkie systemy opłat w Europie. Zakres usługi zależy od obszarów EETS objętych umową konkretnego dostawcy oraz od zakresu obsługi danego urządzenia.

Przedstawiamy zasady obowiązujące według stanu na dzień 25 września 2026 r.: wyjaśniamy, czym jest EETS, jakie obowiązki mają dostawcy usługi, w których systemach działają urządzenia oferowane przez ZMPD oraz na co zwrócić uwagę przy wyborze dostawcy.

Czym jest EETS

Zgodnie z art. 2 dyrektywy (UE) 2019/520 EETS jest usługą poboru opłat świadczoną przez dostawcę EETS użytkownikowi EETS na podstawie umowy i obejmującą co najmniej jeden obszar EETS. Usługa umożliwia korzystanie z objętych nią systemów opłat na podstawie jednej umowy i – w razie potrzeby – przy użyciu jednego urządzenia pokładowego (OBE).

Zgodnie z art. 10 dyrektywy użytkownik może zawrzeć umowę z dowolnym dostawcą EETS, niezależnie od obywatelstwa, miejsca zamieszkania czy państwa rejestracji pojazdu. Zapłata opłaty dostawcy EETS jest uznawana za wykonanie obowiązku zapłaty wobec właściwego podmiotu pobierającego opłaty. Jeżeli w pojeździe znajdują się co najmniej dwa urządzenia pokładowe, użytkownik odpowiada za używanie lub aktywowanie urządzenia właściwego dla danego obszaru EETS.

Dyrektywa przewiduje również, że opłata naliczana użytkownikowi EETS przez podmiot pobierający opłaty nie może być wyższa od odpowiadającej jej opłaty krajowej lub lokalnej. Nie wyklucza to pobierania przez dostawcę EETS odrębnych opłat za świadczoną usługę.

Czego EETS nie obejmuje

Przepisy dotyczące interoperacyjności elektronicznych systemów poboru opłat odnoszą się przede wszystkim do systemów, w których wysokość opłaty zależy od przejechanej odległości albo przejazdu przez określony punkt. Nie obejmują natomiast systemów, w których opłata zależy od czasu korzystania z infrastruktury, takich jak winiety.

Nie oznacza to jednak, że dyrektywa w ogóle nie odnosi się do systemów czasowych. Jej przepisy dotyczące transgranicznej wymiany informacji o przypadkach nieuiszczenia opłat mają szerszy zakres.

Dyrektywa nie obejmuje również nieelektronicznych systemów poboru opłat, małych, ściśle lokalnych systemów, w przypadku których koszty dostosowania byłyby nieproporcjonalne do korzyści, ani opłat parkingowych.

Poza zakresem EETS pozostaje więc m.in. Eurowinieta – opisaliśmy ją w tekście Eurowinieta w 2026 r. – w których państwach nadal obowiązuje i czym ją zastąpiono.

Obowiązki dostawcy EETS

Dostawca EETS musi spełnić określone wymagania i uzyskać rejestrację w państwie swojej siedziby. Należą do nich m.in.:

• posiadanie certyfikatu EN ISO 9001 lub równoważnego;
• odpowiednie wyposażenie techniczne;
• odpowiednie kompetencje w zakresie elektronicznych usług poboru opłat lub innych właściwych dziedzin;
• odpowiednia zdolność finansowa;
• posiadanie globalnego planu zarządzania ryzykiem, podlegającego audytowi co najmniej raz na dwa lata;
• dobra reputacja.

Dostawca zarejestrowany w państwie członkowskim musi również w ciągu 36 miesięcy od rejestracji zawrzeć umowy obejmujące wszystkie obszary EETS w co najmniej czterech państwach członkowskich. W każdym państwie, w którym rozpocznie działalność, powinien w ciągu 24 miesięcy od zawarcia pierwszej umowy objąć wszystkie obszary EETS, z wyjątkami określonymi w dyrektywie.

Do obowiązków dostawcy należy także m.in.:

• publikowanie polityki zawierania umów z użytkownikami;
• zapewnienie obsługi i wsparcia technicznego;
• prawidłowa konfiguracja urządzenia pokładowego;
• przekazywanie podmiotom pobierającym opłaty danych niezbędnych do naliczenia opłaty;
• informowanie użytkownika o stwierdzonych przypadkach niezgłoszenia opłaty;
• wystawianie faktur użytkownikom, z uwzględnieniem zasad określonych w dyrektywie i przepisach wykonawczych.

Szczegółowe wymagania techniczne i organizacyjne określa rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/204, natomiast klasyfikację pojazdów i obowiązki użytkowników – rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/203. Użytkownik musi m.in. zapewnić prawidłowość przekazanych danych, dbać o działanie OBU i używać urządzenia zgodnie z instrukcjami dostawcy.

EETS jest usługą rynkową. Dostawca nie musi świadczyć usług w całej Unii, ale w każdym państwie, w którym zdecyduje się prowadzić działalność, powinien – z wyjątkami przewidzianymi w dyrektywie – objąć wszystkie obszary EETS.

Gdzie działają urządzenia EETS oferowane przez ZMPD

Poniższe zestawienie dotyczy urządzeń oferowanych przez ZMPD – Toll4Europe (ZMPDbox) i Telepass SAT K1.

W Holandii opłata dla pojazdów ciężarowych obowiązuje od 1 lipca 2026 r. RDW dopuścił do jej obsługi m.in. Telepass (15 kwietnia 2026 r.) oraz Toll4Europe (26 maja 2026 r.).

W Belgii urządzenia EETS są akceptowane w ramach systemu Viapass.

Szwajcaria nie jest państwem członkowskim UE i nie należy do unijnego systemu EETS. Niektóre urządzenia oferowane jako rozwiązania EETS obsługują jednak również szwajcarską opłatę drogową dla pojazdów ciężkich. Zakres tej obsługi należy sprawdzić u konkretnego dostawcy.

Gdzie jedno urządzenie EETS nie wystarcza

Dania

Od 1 stycznia 2025 r. opłatą drogową objęte są ciężarówki o technicznie dopuszczalnej masie całkowitej co najmniej 12 t wykorzystywane do przewozu towarów. Jeżeli pojazd nie ma odpowiedniego urządzenia pokładowego lub urządzenie nie działa, można przed rozpoczęciem przejazdu kupić cyfrowy bilet KmToll. Jest on ważny przez 24 godziny od wskazanego czasu rozpoczęcia.

Holandia

Oprócz dostawców EETS działa NedLinq, który oferuje urządzenia przeznaczone wyłącznie do obsługi holenderskiej opłaty dla pojazdów ciężarowych. Takie urządzenie nie jest rozwiązaniem EETS obejmującym inne państwa.

Belgia

Należy zwrócić uwagę na zakres akredytacji urządzenia. Viapass wyraźnie informuje, że holenderskie urządzenie NedLinq nie jest akredytowane w Belgii. Używanie go na terytorium Belgii nie powoduje uiszczenia opłaty, nawet jeśli urządzenie pokazuje zielony status i może skutkować karą.

Pojazdy lekkie do 3,5t

Dyrektywa przewiduje czasowe odstępstwo pozwalające dostawcom EETS oferować pojazdom lekkim urządzenia działające wyłącznie w technologii mikrofalowej 5,8 GHz. Rozwiązanie to zostało wprowadzone ze względu na istniejące systemy opłat dla pojazdów lekkich i nie oznacza, że każde urządzenie tego typu będzie obsługiwało wszystkie systemy EETS.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze dostawcy

Zasięg

Należy sprawdzić nie tylko listę państw, ale przede wszystkim konkretne obszary EETS obsługiwane przez urządzenie. Mogą to być nie tylko całe sieci drogowe, ale także pojedyncze mosty, tunele lub inne obszary poboru opłat.

Klasyfikacja pojazdu

Prawidłowe zgłoszenie parametrów pojazdu ma bezpośredni wpływ na wysokość opłaty. W zależności od systemu znaczenie mogą mieć m.in. masa, liczba osi, norma EURO czy klasa emisji CO2. Znaczenie klasy CO2 opisaliśmy w tekście Klasa emisji CO2 a stawka myta.

Rozliczenie

Warto sprawdzić sposób wystawiania faktur, terminy płatności, ewentualne opłaty za urządzenie oraz prowizje pobierane przez dostawcę. EETS nie oznacza automatycznie, że użytkownik ponosi wyłącznie koszt samej opłaty drogowej.

Obsługa

Znaczenie ma również dostępność wsparcia technicznego, sposób kontaktu z dostawcą oraz języki obsługi.

Urządzenia w ofercie ZMPD

Urządzenie ZMPDbox, dostarczane przez Toll4Europe, obsługuje 21 domen opłat drogowych. Obejmują one Polskę, Czechy, Słowację, Słowenię, Szwajcarię i Liechtenstein, Włochy, Węgry, Bułgarię, Niemcy, Austrię, Belgię, Holandię, Francję, Hiszpanię i Portugalię, a także most Storebælt w Danii, most Øresund w Szwecji oraz trzy tunele.

Telepass SAT K1 jest według aktualnej oferty ZMPD urządzeniem obsługującym 18 krajów. Obejmuje Holandię, Polskę, Niemcy, Węgry, Bułgarię, Chorwację, Słowację, Szwajcarię, Włochy, Francję, Hiszpanię, Portugalię, Austrię, Danię, Norwegię, Belgię, Słowenię i Czechy, duńskie mosty, szwedzki most Svinesund i norweskie promy a także wybrane obiekty infrastrukturalne.

Dla pojazdów o masie do 3,5 t ZMPD oferuje również urządzenia Telepass Europeo działające w Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Chorwacji i Francji.

Przy wyborze urządzenia warto więc kierować się nie tylko liczbą obsługiwanych państw, ale przede wszystkim konkretną trasą i listą obszarów EETS, które mają być rozliczane za pomocą danego OBU. Dzięki temu można uniknąć sytuacji, w której jedno urządzenie obsługuje większość trasy, ale w jednym z państw konieczne jest zastosowanie dodatkowego urządzenia lub innej formy zapłaty.